BMI: De zin en onzin van de Body Mass Index

Historie

Een andere, onbekendere naam voor de BMI(Body Mass Index), is de Queteletindex. Deze index is genoemd naar Adolphe Quetelet, een wiskundige en sterrenkundige uit de 19e eeuw.
Deze Adolphe Quetelet was zeer geÔnteresseerd in sociale statistiek en hield zich bezig met het maken van allerlei statistieken en grafieken over mensen. Hij was onder andere zeer gedesinteresseerd in "de gemiddelde mens".
Om de mensen in te delen bedacht hij toen de Queteletindex, beter bekend als de BMI (Body Mass Index).

Berekening

De index word berekent met behulp van de formule:

BMI = gewicht / lengte in het kwadraat (QI = m / h^2)

Voorbeeld:
Iemand van 1m80 die 80kg weegt, heeft een BMI/QI van 80 / 3,24 = 24,7

Via deze formule kan dus voor iedereen de BMI waarde bepaald worden.
De BMI waardes worden gebruikt als graadmeter voor de mate van over-/ondergewicht die een persoon kan hebben. Deze mate van over- of ondergewicht is ingedeeld in een aantal categorieŽn:

lager dan 18,5:
-ondergewicht
tussen 18,5 en 25
-normaal gewicht
tussen 25 en 27
-licht overgewicht
tussen 27 en 30
-matig over overgewicht
tussen 30 en 40
-ernstig over overgewicht
boven de 40
-ziekelijk overgewicht (morbide obesitas)

Dit zijn de categorieŽn voor volwassenen. Voor kinderen gelde andere categorieŽn.

Nut

Hoe nuttig is deze index eigenlijk? En is deze index wel sowieso op iedereen toepasbaar?
De BMI index gaat uit van een "gemiddelde mens". Echter de meeste mensen zijn niet gemiddeld.
Mensen verschillen in bouw, soms smal, soms breed gebouwd (dit wordt vooral bepaald door de botstructuur). Maar mensen verschillen ook in massa. Iemand van 80kg kan bijvoorbeeld 10% vet hebben (een zeer sportief persoon) of misschien wel 30% vet.
Mensen die veel aan sport doen hebben vaak relatief meer spiermassa dan mensen die niet sporten. En spieren zijn zwaarder dan vet.
Deze mensen zullen dus relatief snel een (te) hoge BMI waarde hebben. Terwijl deze mensen waarschijnlijk een stuk gezonder zijn, en minder vet hebben, dan iemand met hetzelfde gewicht die wel een stuk minder, of helemaal niet, sport.
Eigenlijk kunnen we stellen dat de BMI waarde alleen maar goed werkt voor een "gemiddelde mens".

Zorgverzekeraars

De Body Mass Index wordt door verschillende organisaties gebruikt als graadmeter voor iemand zijn gezondheid.
In Nederland onderzoeken zorgverzekeraars de mogelijkheden om mensen meer premie te laten betalen als ze een te hoge BMI hebben.
Bovenstaand voorbeeld geeft aan dat het gebruik van de BMI alleen om deze premieverhoging te bepalen niet genoeg is.
Juist gezonde mensen die veel sporten en daardoor misschien wat zwaarder zijn (door meer spiermassa), zouden dan de dupe kunnen worden van deze aanpassing.
Een veel betere manier om iemands overgewicht te bepalen is via een vetmeting. Via een vetmeting wordt de hoeveelheid vet in het lichaam bepaald. Hier komt een bepaald percentage uit. Dit percentage zegt veel meer over het overgewicht van de persoon dan de BMI index alleen.